SHERVIN NEKUEE:
‘Nederland moet zichzelf heruitvinden’

Hoe is het gesteld met de integratie
van minderheden?

‘Het gaat beter met de opname
van minderheden in de Nederlandse
samenleving dan in België,
lijkt me. Net daarom lopen
de spanningen ook hoog op. Ik
voorspel ook dat het zal blijven
escaleren. Net doordat emancipatie
van migranten geen ander
pad kan bewandelen dan dat
van een botsing. Pas dan zal normalisering
optreden. Dat is het
prototype van emancipatieprocessen.
Eerst verbijzonderen en
uitdagingen zoeken en dan pas
blijvend onderdeel worden van
de nieuwe samenleving.’


U bent hoopvol gestemd.

‘Het integratieproces verloopt
sneller, maar daarom niet voorspoediger.
De inheemse bevolking,
zoals ik ze placht te noemen,
is zo verregaand geïndividualiseerd
dat ze nauwelijks de
verschillen kan interpreteren.
Ze vertalen ze uitsluitend binnen
hun rationeel kader. Nederlanders
zijn rationele individuele
wezens, diepgeworteld in het
calvinisme. Dat uit zich zowel in
hun liefdesrelaties als in de wijze
waarop ze een vergadering
voorzitten. Alles wat ze niet in
vakjes kunnen stoppen, zoals
mythe, identiteit of geloof, beschouwen
ze dan gemakshalve
als achterlijk. ’

En opnieuw duikt het calvinisme
op?

‘Door de botsing met de islamitische
cultuur zijn de Nederlandse
intellectuelen als gekken
de Koran beginnen te lezen om
Turkse en Marokkaanse jongeren
te begrijpen. Terugkeren
naar de letter, het woord en de
tekst is typisch calvinistisch. Ze
vormen daarin exact het spiegelbeeld
van de fundamentalistische
moslims die ook teruggrijpen
naar de Koran en de fundamenten
van het geloof van
veertien eeuwen geleden. Geen
van beiden heeft op die manier
enig benul van wat de probleemjongeren
bezighoudt.’

U wijt het aan de tolerantie van
chaos en verandering?

‘De Nederlanders worden de taliban
van Europa. Het zijn opnieuw
de beeldenstormers. Ze
willen zicht krijgen op de chaotische
wereld. Ze zijn steeds op
zoek naar een consensus. Als ze
die niet vinden, willen ze het
roer radicaal omgooien. Ze kunnen
niet omgaan met verwarring.
Alles wordt als een tegenstelling
voorgesteld tussen de
leugen en dé waarheid. Nederland
moet zichzelf heruitvinden.
En een consensus vinden
over de tolerantie van chaos.’


SHERVIN NEKUEE, socioloog,
publicist en medeoprichter van
het tijdschrift ‘Eutopia’

SHERVIN NEKUEE